शैक्षणिक संस्था, शिष्यवृत्ती व विद्यार्थ्यांसाठीच्या योजना
१. प्रमुख शिष्यवृत्ती आणि शुल्क सवलत योजना
| योजना | लाभार्थी गट | प्रमुख लाभ |
|---|---|---|
| राजर्षी शाहू महाराज शिक्षण शुल्क शिष्यवृत्ती | आर्थिकदृष्ट्या मागासलेले (EWS) विद्यार्थी. | तंत्रशिक्षण (इंजिनीअरिंग, फार्मसी) घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी **५०% शिक्षण शुल्क** माफ. |
| डॉ. पंजाबराव देशमुख वसतिगृह निर्वाह भत्ता | शहर/उपशहर येथे अल्प उत्पन्न गटातील विद्यार्थी (जे वसतिगृहात नाहीत). | निवास, भोजन व इतर खर्चासाठी **₹ ३०,०००/-** पर्यंत वार्षिक भत्ता. |
| मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती (Post-Matric) | SC, VJ, NT, SBC, OBC प्रवर्गातील विद्यार्थी. | अभ्यासक्रमानुसार **शिक्षण शुल्क व परीक्षा शुल्क** माफ केले जाते, तसेच निर्वाह भत्ता मिळतो. |
| परदेशी शिक्षण शिष्यवृत्ती | SC/ST/OBC/VJNT/SBC प्रवर्गातील गुणवंत विद्यार्थी. | परदेशी विद्यापीठातील **शिक्षण शुल्क** आणि **निर्वाह भत्ता** याचा मोठा खर्च शासनाकडून. |
२. विद्यार्थ्यांसाठी विशेष सहाय्यता आणि निवास योजना
निवास व वसतिगृह सुविधा
- **शासकीय वसतिगृहे:** विविध विभागांतर्गत शहरांमध्ये भोजन, निवास, अभ्यासिका आणि इतर सुविधा **मोफत** उपलब्ध.
- **स्वाधार योजना:** ज्यांना शासकीय वसतिगृहात प्रवेश मिळत नाही, त्यांच्यासाठी भोजन, निवास आणि शैक्षणिक सुविधांसाठी थेट बँक खात्यात **आर्थिक मदत** दिली जाते.
डिजिटल आणि आर्थिक सहाय्य
- **टॅब/लॅपटॉप सहाय्यता:** अनेक योजनांद्वारे उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना डिजिटल शिक्षणास प्रोत्साहन देण्यासाठी **टॅबलेट किंवा लॅपटॉप** खरेदीसाठी अर्थसहाय्य.
- **आंतरजातीय विवाह प्रोत्साहन:** आंतरजातीय विवाह केलेल्या जोडप्याच्या मुलांना उच्च शिक्षणासाठी **आर्थिक सहाय्य** प्रदान करणे.
टीप: या योजनांच्या अर्जासाठीची कागदपत्रे, अंतिम मुदत आणि उत्पन्न मर्यादा **महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टल** वर वेळोवेळी तपासावी लागते.